Má chồng của tôi

  

Cuộc đời tôi có hai người Má. Má ruột là người sinh ra tôi, nuôi dạy lớn khôn và cho ăn học thành cô giáo. Còn Má chồng là người dạy cho tôi hai bài học lớn lao trong cuộc đời. Và là người đã để lại cho vợ chồng tôi một “tài sản khổng lồ” (cả về mặt vật chất lẫn tinh thần), nếu so với đồng lương vợ chồng tôi thì cả đời cũng không thể có được.

Má chồng tôi tên Võ Thị Hường, sinh năm 1919 và mất vào năm 2010, thọ 92 tuổi. Dù sống thọ nhưng cả đời Má rất khổ cực và không hề biết chữ. Tôi là con dâu út thứ 11, nên lúc về làm dâu vào năm 1990 là Má đã 72 tuổi. Má sanh 10 người con nhưng mất hết 7, chỉ còn lại 3 người. Tôi là người hay bầu bạn với Má lúc tuổi già nên nghe má kể lại và nhớ.

Hồi nhỏ Má phải đi ở đợ, giữ em bé cho người ta nên không biết chữ. Có lần ẵm em bé đi chơi, bị đám bạn chơi cò cò áp ồ lên cười, Má không biết gì! Sau đó thì có đứa bạn lại nói nhỏ vào tai: Tụi nó viết “con Hường ăn cỏ”. Từ đó Má tôi thề là phải học cho biết chữ và sau này phải dạy cho con ăn học đàng hoàng.

Nhưng Má chỉ làm được có một điều là nuôi dạy cho 3 người con biết chữ. Riêng 2 người con trai trở thành kỹ sư của trường Đại học Bách khoa TP.HCM. Anh trai lớn đậu Đại học vào năm 1976, còn anh kế (là chồng tôi) đậu vào năm 1978. Hai người con trai của Má học giỏi và làm lớp trưởng suốt thời học sinh. Nhà nghèo Má chỉ lo nổi tiền tập, còn sách là hai anh em lãnh thưởng về học chớ Má khỏi mua, nhưng Má nói nếu có mua thì Má cũng quyết cho con ăn học, dù lúc đó Má cứ bị bên gia đình chồng trách cứ là nhà nghèo không cho con đi làm mướn kiếm tiền, nghèo bày đặt làm sang…

Tôi nhớ má kể: “Má không biết chữ nên chỉ coi được môn thủ công mà thôi. Má không cho các con la cà rong chơi ngoài giờ học, ở nhà lo học bài, nếu đi ra ngoài thì Má để sẵn cây roi ngay cửa. Má dạy con từ nhỏ là không được đòi bánh, xin tiền, khóc nhè, nhà có gì là ăn nấy. Khi nhà có khách nếu đãi cơm là phải đi xuống bếp, dù có thèm món gì cũng không được xin hay ngó…”. Lời kể đó tôi nhớ và đã áp dụng cho hai đứa con trai bây giờ. Cảm ơn Má, giờ tôi đã có hai đứa con trai khá ngoan: đứa lớn học Đại học Bách khoa TP.HCM năm thứ tư và đứa nhỏ học lớp 6 trường Chánh Hưng, Q.8. Hai cháu lo học, không rong chơi la cà, sống có nề nếp. Đó là bài học quý báu thứ nhất của cuộc đời tôi.

Còn bài học thứ hai, Đó là Má đã để lại cho vợ chồng tôi một mảnh đất rộng khoảng 400 m². Vào khoảng năm 2000, lúc đất đai bắt đầu có giá, vợ chồng tôi còn khó khăn, chỉ đủ ăn chứ không dư dả gì. Ba chồng tôi đề nghị bán và cương quyết bán để giải quyết khó khăn trong nhà. Nhưng Má chồng tôi nhất định không chịu bán. Má nói dù nghèo nhưng không đói, dù có đói Má cũng không bán. Vì đó là kỷ niệm và cũng là mồ hôi nước mắt của Ba Má. Nhất là Má phải chịu cực gánh gồng buôn bán đến còng lưng. Đến lúc 75-80 tuổi Má phải chịu cảnh đi mặt ngó xuống đất vì hồi còn trẻ Má đã gánh lúa, gánh đất, gánh rau cải, gánh khoai… quá nhiều. Dù Ba chồng tôi tìm đủ lý do nhưng Má cũng không chịu bán. Có lần Ba nói: “Tôi bán để lo hậu sự cho bà”, Má trả lời: “Tôi có chết thì chỉ cần ông cuốn chiếu và chôn tôi xuống cát”. Má nói với tôi: “Má đề lại cho cháu nội của Má, con phải giữ gìn”. Và tôi đã giữ cho Má đến tận ngày hôm nay. Nhờ có miếng đất mà Má cực khổ để lại mà giờ đây cuộc sống của gia đình tôi được khá hơn. Tôi không bán mà chỉ cho thuê lại để có thu nhập. Đã có nhiều người hỏi mua nhưng tôi cũng trả lời giống Má: Chịu được nghèo khổ rồi, không có lý do gì bây giờ lại bán. Đây cũng là mảnh đất Ba Má chịu khổ cực để dành cho con cháu, giờ bán cho người ngoài thì đau lòng lắm. Tôi không bán vì rất biết ơn Ba Má chồng của mình và cũng giáo dục con tôi sau này phải biết giữ gìn thành quả lao động của Ông Bà Nội.

Tp.HCM, ngày 29 tháng 12 năm 2012

Diệu Thuận - Vắn Ngọc Dung